Kredyt hipoteczny

Kredyt hipoteczny jest typem kredytu bankowego długoterminowego, udzielanego najczęściej na budowę bądź zakup nieruchomości, dla którego zabezpieczeniem jest hipoteka. Hipoteka jest prawem na nieruchomości (dom, mieszkanie bądź działka) i gwarancją dla spłaty wierzytelności. Inaczej mówiąc, to zastaw na nieruchomości, który wygasa w momencie spłaty zobowiązania finansowego (np. całkowitej spłaty kredytu, w którym hipoteka stanowiła zabezpieczenie) przez dłużnika (kredytobiorcę). Informacja o tym, iż nieruchomość stanowi gwarancję dla kredytu hipotecznego, jest zawierana w księdze wieczystej nieruchomości (dokumencie, który określa stan prawny tyjmnieruchomości, prowadzonym przez właściwy sąd rejonowy) i widnieje tam do czasu spłaty kredytu. Zwracając uwagę na takie kryteria, jak waluta kredytu, oprocentowanie kredytu, sposób jego spłacania oraz to, czego dotyczy (co jest przedmiotem kredytu hipotecznego), można wydzielić następujące rodzaje kredytu hipotecznego:
1. Kredyt hipoteczny walutowy lub złotówkowy – banki dają możliwość zaciągania kredytów w złotówkach lub w innej walucie obcej (np. euro czy franku szwajcarskim).
2. Kredyt hipoteczny w oprocentowaniu stałym lub zmiennym – wybór stałej stopy oprocentowania wiąże się z tym, iż nie ulega ona zmianie podczas okresu kredytowania, niezależnie od zmian wysokości stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego i rynkowych stóp oprocentowania. W zmiennej stopie oprocentowania jest przeciwnie – zmienia się ona w zależności od wielkości rynkowych stóp procentowych.
3. Kredyt hipoteczny z ratami równymi lub malejącymi – wybór spłat rat malejących oznacza, że w początkowym okresie raty są znacznie wyższe, jednak znacznie maleją wraz z czasem spłaty.
4. Kredyt hipoteczny mieszkaniowy (na zakup mieszkania) lub na zakup nieruchomości (gruntu) czy budowlany (na budowę domu).
Wyróżnia się też kredyt konsolidacyjny (opisany szczegółowo poniżej), który zaciąga się na skonsolidowanie wszystkich swoich zadłużeń w jeden kredyt, a jako zabezpieczenie ustala się hipotekę posiadanej już nieruchomości. Przed podjęciem decyzji o wyborze kredytodawcy warto odwiedzić kilka banków, by przyjrzeć się ich ofercie i porównać nie tylko wysokość oprocentowania kredytu, które jest pierwszym i najważniejszym jego elementem, ale też dodaną do niego marżę bankową. Na koszt kredytu wpłynie też wartość prowizji, jaką pobierze bank od kwoty udzielonego kredytu (jest wyrażana w procentach), oraz obowiązki dotyczące ubezpieczenia kredytu (może to być ubezpieczenie nieruchomości, ale zdarza się, że bank będzie wymagał także ubezpieczenia na życie z cesją praw na bank).
W rozeznaniu się w gamie ofert może pomóc pośrednik – doradca finansowy. Nim skorzysta się z jego usług, należy się dowiedzieć, czy pobiera prowizję (koszt) za taką usługę, a jeśli tak – to jaką. Z reguły też na etapie „wypytywania o oferty” klient może otrzymać od banku wstępną ofertę kredytową, która zawiera najważniejsze punkty przyszłej umowy i daje większe możliwości porównania kosztów i warunków proponowanych ofert. Taka oferta nie niesie za sobą zobowiązań, czyli klient może ją zaakceptować, ale może i odrzucić. Należy też pamiętać o dodatkowych kosztach wynikających z kredytu hipotecznego, takich jak koszt ustanowienia hipoteki, ustanowienia księgi wieczystej i koszty notarialne. Wstępne formalności przy kredycie hipotecznym są podobne do tych stosowanych ogólnie przy kredytach. Najpierw zatem należy złożyć wniosek o przyznanie kredytu wraz z wymaganymi załącznikami (z reguły są to: zaświadczenie o dochodach i kserokopia dowodu tożsamości, a o innych wymaganych przez bank dokumentach informuje pracownik danego banku). Podobnie jak przy pozostałych kredytach, nim bank przyzna kredyt, sprawdzi zdolność kredytową potencjalnego klienta (czyli kwotę, jaką klient może przeznaczyć na spłatę kredytu) oraz „jego historię” w Biurze Informacji Kredytowej. Kolejne formalności charakterystyczne dla tego rodzaju kredytu to założenie księgi wieczystej dla nieruchomości (jeśli jeszcze jej nie posiada), w której znajdzie się zapis o zajęciu hipoteki przez bank do czasu spłaty kredytu, oraz ubezpieczenie nieruchomości. Przed ostatecznym podpisaniem umowy o kredyt hipoteczny należy ją dokładnie przeczytać. Jeśli jakieś jej treści są niejasne bądź niezrozumiałe, należy poprosić kredytodawcę o ich wyjaśnienie. Zgodnie z tzw. Rekomendacją ostrożnościową T informacje przekazywane klientowi powinny być zrozumiałe, jednoznaczne i czytelne. Na prośbę klienta bank powinien udostępnić klientowi projekt umowy w czasie odpowiednio długim do zapoznania się z jej treścią oraz zapewnić klientowi wymagane wyjaśnienia. Wszystko po to, by podpisanie umowy odbyło się przy znajomości i zrozumieniu zawartych w niej zapisów. W przypadku zaistnienia trudności ze spłatą rat kredytu należy bezwarunkowo skontaktować się z bankiem, by wyjaśnić sytuację i wspólnie poszukać rozwiązania. W zależności od przyczyny rozwiązaniem będzie np. rozłożenie zadłużenia na dłuższy czas bądź zawieszenie spłaty rat na umówiony okres. Możliwa jest też zmiana ustalonego dnia wpłaty raty, tak by była dopasowana do dnia otrzymywania świadczenia. W przypadku spiętrzenia się wielości kredytów możliwe jest wzięcie kredytu konsolidacyjnego. Z reguły zmiana warunków umowy kredytowej wiąże się z dodatkową opłatą, ale nie warto zwlekać z rozwiązaniem problemu ze spłacaniem zobowiązań, bo prowadzi to z reguły do dużo gorszych konsekwencji. Można się też zwrócić o bezpłatną poradę w tej kwestii do odpowiednich instytucji. Dane wybranych instytucji i organizacji znajdują są w ostatniej części poradnika. Kredyt hipoteczny różni się od pożyczki hipotecznej, która może być zaciągnięta na dowolny cel, niekoniecznie związany z nieruchomościami. Jest to typ pożyczki pod zastaw,
Źródło :
Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich Warszawa 2014
„Usługi finansowe. Poradnik dla osób starszych” (http://www.rpo.gov.pl/pl/content/us%C5%82ugi-finansowe-poradnik-dla-os%C3%B3b-starszych)