Wskaźniki wypłacalności – poziomu zadłużenia – wspomagania finansowego

W drodze analizy jednostki gospodarczej warto jest określić poszczególne źródła finansowania aktywów, wysokość udziału pomocy zewnętrznej w postaci zobowiązań krótko oraz długoterminowych wraz z powiązaną z tym efektywnością nakładów. Tu właśnie z pomocą przychodzą wskaźniki wypłacalności nazywane często w literaturze tematu wskaźnikami wspomagania finansowego, czy też wskaźnikami zadłużeni[1].

 

Wskaźnik pokrycia aktywów jednostki kapitałami własnymi stanowi stosunek funduszy własnych jednostki do ogólnej wartości aktywów.

Wskaźnik ten dostarcza informacji odnośnie udziału funduszy własnych w asygnowaniu aktywów jednostki oraz stanowi uzupełnienie wskaźnika zadłużenia ogólnego. Suma obu wskaźników równa jest równa 100 procent. Zbyt niska wartość wskaźnika jest świadectwem na wysoki stopień zadłużenia jednostki, a także dostarcza informacji o znikomym udziale funduszy własnych w finansowaniu majątku jednostki[2]. Wartość wskaźnika powinna zazwyczaj znajdować się w przedziale od 0,36 do 0,43.

 

Wskaźnik zadłużenia ogólnego nazywany również w literaturze tematu wskaźnikiem obciążenia aktywów zobowiązaniami stanowi stosunek ogółu zobowiązań jednostki do całej wysokości jego aktywów.

Powyższy wskaźnik definiuje udział w finansowaniu majątku jednostki jaki stanowią kapitały obce, czyli innymi słowy zobowiązań. Według powszechnie poważanych zachodnich standardów wartość wspomnianego wskaźnika powinna znajdować się w przedziale od 0,57 do 0,64. Zbyt wysoki wskaźnik zadłużenia ogólnego jest często świadectwem dużego ryzyka finansowego i powinien być sygnałem czy też informacją o możliwej utracie możliwości regulowania długów dla kadry kierowniczej jednostki[3].

Wskaźnik zadłużenia kapitałów własnych przedstawiany jest jako stosunek zobowiązań długoterminowych a także krótkoterminowych do kapitału własnego dając nam dane dotyczące tego jaka część zobowiązań przypada na jednostkę pieniężną kapitałów własnych badanego przedsiębiorstwa. Odzwierciedlając globalne relacje pomiędzy kapitałami badanej jednostki, prezentując kształtowanie się poziomu zadłużenia oraz poziomu obciążeń, pozwala na określenie stopnia zabezpieczeń zobowiązań jednostki w aktywach netto mających pokrycie w kapitale własnym. Za wartość wskaźnika zapewniającą stabilność finansową jednostki uznaje się przedział od 1,0 dla dużych przedsiębiorstw, a 3,0 dla mniejszych jednostek gospodarczych[4].

 

Wskaźnik długoterminowego zadłużenia kapitałów własnych to kolejny z tej grupy, który należy poddać analizie.

Wskaźnik zadłużenia długoterminowe kapitałów własnych określa poziom zabezpieczeń zobowiązań jednostki gospodarczej dla których czas płaty będzie dłuższy niż rok aktywami które posiadają pokrycie we własnych kapitałach. Za właściwy poziom tego wskaźnika uważa się przedział od 50 % do 100 %. Wyższe wartości wskaźnika oznaczają że jednostka gospodarcza staje się zadłużona, ponieważ kapitał własny został przewyższony przez zobowiązania długoterminowe jednostki[5].

 

Zdolność podmiotów do obsługi własnego zadłużenia oceniana jest między innymi na podstawie dwóch wskaźników – pokrycia zobowiązań odsetkowych oraz obsługi długu.

Powyższy wskaźnik dostarcza informacji odnośnie tego, ile razy koszty zaciągniętych pożyczek czy też zadłużenia mieszczą się zysku brutto jednostki powiększonym o wartość odsetek. Zysk brutto we wzorze wskaźnika powiększany jest o odsetki, ponieważ są one czynnikiem zmniejszającym wartość podatku dochodowego przy czym wcześniej płynęły na zmniejszenie zysku. Rozpiętość pomiędzy wysokością odsetek a środkami które mogą być spożytkowane na ich uregulowanie stanowi ważne kryterium w procesie badania wypłacalności kredytobiorcy. Znikomy stopień pokrycia odsetek na poziomie niższym niż 3 jest zazwyczaj ważną informacją odnośnie dużego ryzyka dla kredytodawcy. Natomiast wysoka rozpiętość wskaźnika wpływa zazwyczaj pozytywnie na ocenę kredytobiorcy pod względem jego wypłacalności[6].

 

Kolejny wskaźnik służący do analizy jednostki do obsługi własnego zadłużenia może być wyrażony za pomocą dwóch wzorów.

Wskaźnik pokrycia obsługi długu – podejście pierwsze

Wskaźnik pokrycia obsługi długu – podejście drugie

Powyższy wskaźnik dostarcza informacji odnośnie tego, ilokrotnie zysk jednostki pokrywa spłaty roczne kredytów długoterminowych wraz z odsetkami. Zaobserwowanie spadku wskaźnik porycia długu w czasie może świadczyć między innymi o mało efektywnym sposobie zarządzania czy też małej zyskowności inwestowanych w jednostkę funduszy. Uważa się, że minimalna wartość wskaźnika powinna być wyższa od 100% i nie powinna przekraczać 250%[7].

[1] Ibidem, s. 87

[2] B. Kotowska, A. Uziębło, O. Wyszkowska-Kaniewska, Praktyczny poradnik z przykładami – analiza finansowa w przedsiębiorstwie – przykłady, zadania i rozwiązania, CEDEWU.PL, Warszawa 2009, s. 103

[3] A. Ćwiąkała-Małys, W. Nowak, Wybrane metody pomiaru efektywności podmiotu gospodarczego, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2009, s. 87

[4] E. Nowak, Analiza sprawozdań finansowych, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2005, s. 225

[5] A. Ćwiąkała-Małys, W. Nowak, Wybrane metody pomiaru efektywności podmiotu gospodarczego, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2009, s. 87

[6] W. Bień, Czytanie bilansu przedsiębiorstwa dla menedżerów, Difin, Warszawa 2005, s. 106

[7] A. Ćwiąkała-Małys, W. Nowak, Wybrane metody pomiaru efektywności podmiotu gospodarczego, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2009, s. 87