Zmiany technologiczne – Kształtowanie się czynników wzrostu gospodarczego

Czynnik rozwoju technologicznego w okresie jednego roku w niewielkim jedynie stopniu wpływa na wzrost produkcji, jednak jego wpływ w okresie dłuższym jest kluczowy. Stanowi on znaczny potencjał dla wzrostu wydajności pracy, co jest jednym z podstawowych czynników długookresowego zrównoważonego wzrostu gospodarczego.

Podstawowym czynnikiem determinującym rozwój gospodarczy w długim okresie jest zaakumulowana wiedza pozyskana dzięki wydatkom na badania i rozwój, innowacje i edukację. Polityka gospodarcza mająca na celu zwiększenie zdolności innowacyjnych gospodarek krajów członkowskich Unii Europejskiej jest istotą strategii Lizbońskiej. W Unii Europejskiej wydatki na badania i rozwój w relacji do PKB wynoszą przeciętnie 1,93%, natomiast udział przedsiębiorstw innowacyjnych w populacji firm kształtuje się na poziomie 51%. W Polsce obecny poziom wydatków na badania i rozwój około 0,6% PKB oraz udział przedsiębiorstw innowacyjnych w populacji przedsiębiorców 16,9% jest niski, konieczny jest postęp w kierunku zwiększenia poziomu tych wydatków i ilości przedsiębiorstw innowacyjnych. Wydatki na badania i rozwój wpływają na wzrost gospodarczy poprzez kreowanie nowych produktów i procesów technologicznych, ponadto usprawniają już istniejące procesy produkcji oraz zwiększają zdolność gospodarki do absorpcji nowych technologii.

W 2004 r. produkcja w działach przemysłu uznawanych za nośniki postępu technologicznego[1] wzrosła o 39,7% (rok wcześniej wzrost wyniósł 22,5%). Udział działów uznawanych za nośniki postępu technicznego w produkcji przemysłu ogółem wzrósł z 13,7% w 2003 r. do 15,9% w 2004 r. W przetwórstwie przemysłowym nadal rosła najszybciej sprzedaż w przedsiębiorstwach produkujących głównie dobra inwestycyjne o ok. 35% (rok wcześniej wzrost o 21%). Produkcja jednostek wytwarzających głównie dobra zaopatrzeniowe zwiększyła się o ok. 12% (rok wcześniej wzrost o 11%). Produkcja dóbr konsumpcyjnych trwałych była o 19% większa, dóbr nietrwałych o 7%, związanych z energią o 1%.

[1] M. in. produkcja pojazdów mechanicznych, przyczep i naczep, pozostałego sprzętu elektrycznego, pestycydów i pozostałych środków agrochemicznych.

Źródło: Mf.gov.pl