Bilans płatniczy – Popyt zagraniczny – Zagregowany popyt

Według danych NBP deficyt na rachunku obrotów bieżących w 2004 r. wyniósł blisko 3,0 mld EUR wobec 4,1 mld EUR w roku 2003 (spadek o 28,0%). Dalszej poprawie uległa relacja deficytu obrotów bieżących do PKB, która w roku ubiegłym ukształtowała się na poziomie –1,5%, podczas gdy w 2003 r. zanotowano –2,2%.

Na zmniejszenie deficytu na rachunku obrotów bieżących największy wpływ miała poprawa salda transferów bieżących, która w głównej mierze wynikała z członkostwa w UE i dodatniego salda przepływu środków między budżetem UE a Polską. Saldo zamknęło się nadwyżką w wysokości 4,5 mld EUR tj. ok. 0,8 mld EUR wyższą niż w roku 2003. Dalszemu ograniczeniu uległ deficyt handlowy, który w 2004 r. wyniósł 4,5 mld EUR i był o blisko 0,6 mld EUR niższy niż rok wcześniej. Poprawie uległo również saldo usług, a podobnie jak w poprzednich dwóch latach narastał deficyt na rachunku dochodów.

W 2004 r. odnotowano bardzo wysoki poziom obrotów zarówno po stronie eksportu jak i importu. Eksport wyniósł 65,6 mld EUR, co oznacza wzrost o 22%, natomiast import wzrósł o 19% do poziomu 70,2 mld EUR. Wysokie dynamiki eksportu i importu są w dużym stopniu związane z ożywieniem wymiany w miesiącach poprzedzających akcesję do UE. Należy jednocześnie podkreślić, że pomimo kontynuowania przez PLN trendu aprecjacyjnego w drugiej połowie roku nie nastąpiło istotne obniżenie dynamiki eksportu i importu.

Gwałtownemu obniżeniu uległo dodatnie saldo rachunku finansowego, wynosząc zaledwie 0,5 mld EUR, podczas gdy w roku 2003 wyniosło 3,2 mld EUR. Spadek salda wynika w głównej mierze ze zdecydowanie niższego salda pozostałych inwestycji (kredyty, depozyty, lokaty, pożyczki itp.), które zamknęło się deficytem w kwocie 11,7 mld EUR, wobec deficytu rzędu 1,8 mld EUR w 2003 r. Odpływ kapitału z tytułu pozostałych inwestycji został w znacznym stopniu skompensowany napływem kapitału z tytułu inwestycji portfelowych. W 2004 r. napłynęło do Polski netto 7,7 mld EUR z tytułu inwestycji portfelowych (głównie inwestycje w papiery wartościowe o charakterze dłużnym). Wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich netto była wyższa od obserwowanej w 2003 r. i wyniosła 4,2 mld EUR.

Pomimo bardzo istotnego zmniejszenia się nadwyżki na rachunku finansowym, niski poziom deficytu obrotów bieżących spowodował, że bilans płatniczy zamknął się w 2004 r. dodatnim saldem w kwocie 0,7 mld EUR (1,1 mld EUR przed rokiem). Wzrost znaczenia kapitału krótkoterminowego w kształtowaniu nadwyżki salda obrotów finansowych nie przełożył się na pogorszenie struktury finansowania deficytu obrotów bieżących, co w głównej mierze wynikało ze spadku samego deficytu. Zagraniczne inwestycje bezpośrednie pokrywały z nadwyżką (144%) deficyt obrotów bieżących.

Źródło: Mf.gov.pl