Nowoczesne metody i wyposażenie w walce celników z nielegalnym obrotem towarów

W dniu polskiej Służby Celnej, przed budynkiem Ministerstwa Finansów celnicy z psami wykryli w samochodzie papierosy z nielegalnego obrotu.

 

Tym razem, były to tylko pokazowe ćwiczenia funkcjonariuszy celnych przeprowadzone w celu przybliżenia wszystkim pracy celników.

Specjalnie wyszkolone psy pracujące w Służbie Celnej, wykazały swoje wyjątkowe umiejętności w wykrywaniu kontrabandy. Zaprezentowano również, ostatnio zakupione przez administrację celną, specjalistyczne samochody.

W pokazach czynny udział brał „najmłodszy polski celnik”, ośmioletni chłopiec z Tarnowskich Gór. W Dzień Dziecka, otrzymał on nominację na celnika a wraz z tym pełne umundurowanie oraz szczeniaka z celnej hodowli. Tym samym celnicy zrealizowali marzenie Adriana Ciby chorego na destrofię mięśniową.

 

* * *

Rosnąca konkurencja gospodarcza, jak również globalny zasięg powiązań ekonomiczno – gospodarczych wymuszają na państwach intensyfikację działań w zakresie ułatwień w przepływie towarów, usług i finansów.

Jednocześnie każde państwo musi zapewniać dobre funkcjonowanie rynku wewnętrznego oraz bezpieczeństwo obywateli i ochronę środowiska. W każdym państwie, w ramach jego administracji, funkcjonują służby powołane do realizacji ww. celów.

 

W Polsce, jedną ze służb realizujących te cele jest Służba Celna, która poprzez swoje działania zapewnia, że przestrzegane są fiskalne i niefiskalne zasady dotyczące obrotu towarowego z krajami trzecimi. Sprawuje ona również kontrolę nad zasadami produkcji, przemieszczania i obrotem wyrobami akcyzowymi. Jednym z ważniejszych zadań Służby Celnej jest szczególny nadzór podatkowy, któremu podlegają towary akcyzowe i gry losowe.

Służba Celna jest zaangażowana we wdrażanie i wykonywanie przepisów Wspólnoty odnoszących się do handlu zewnętrznego, nie tylko w zakresie przepisów celnych, podatkowych czy handlowych, lecz również dotyczących opłat antydumpingowych, ochrony konsumenta, ochrony środowiska, dóbr kultury, ochrony praw własności intelektualnej i polityki rolnej.

Ponadto Służba Celna jest zaangażowana w walkę z nielegalnym handlem narkotykami, pornografią i przestępczością zorganizowaną, nielegalnym pobytem i zatrudnieniem cudzoziemców jak również wspiera pracę innych służb w tym zakresie.

Służba Celna pobiera i odprowadza należności, które w 2005 r. wyniosły prawie 58 mld zł, co stanowi blisko 1/3 całych dochodów budżetu krajowego. W I połowie br. te wpływy są już na poziomie 30,3 mld zł.

Z tych danych wynika, że na statystycznego pracownika zatrudnionego w administracji celnej przypada ponad 3 mln 700 tys. zł. wpływów do budżetu. Są to należności z tytułu podatku akcyzowego pobieranego na granicach i wewnątrz kraju, podatku VAT od towarów przywożonych spoza UE oraz wpływy z ceł.

Służba Celna zwalcza także przestępczość w sferze obrotu towarowego z zagranicą i sferze obrotu wyrobami akcyzowymi i osiąga na tym polu liczne sukcesy.

W 2005 roku funkcjonariusze celni przeprowadzili 1558 kontroli w trybie kontroli podatkowej, w których stwierdzili szacunkowe uszczuplenia Skarbu Państwa w kwocie 140 639 671 zł, w tym przeprowadzili 883 kontroli dotyczących paliw oraz 65 kontroli dotyczących alkoholu etylowego. Szacunkowe uszczuplenia z tego tytułu kształtowały się odpowiednio: blisko 116 mln zł – prawie za 3,5 mln litrów paliwa i prawie 8,5 mln zł -za blisko 130 tys. litrów alkoholu etylowego.

Ponadto ujawniono 425 mln szt. papierosów w 2005 r., a w I półroczu tego roku – już 234 mln szt. W ramach prowadzonych działań kontrolnych w 2005 r. udaremniono również przemyt ponad 438 kg i 9300 szt. narkotyków i psychotropów.

W dziedzinie ochrony praw własności intelektualnej Służba Celna w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych uzyskała następujące rezultaty:

  • w 2005 r. dokonano zatrzymań ponad 4 mln sztuk towarów pirackich
    i podrabianych,
  • w I połowie 2006r. zatrzymano ponad 1,3 mln sztuk towarów pirackich i podrabianych.

Należy jednocześnie podkreślić, iż w ostatnim okresie coraz częściej dochodzi do ujawnień podrabianych towarów stanowiących zagrożenie zdrowia i życia ludzkiego, do których należą: lekarstwa, zabawki, art. spożywcze, części zamienne do samochodów i innych pojazdów.

Do spektakularnych zatrzymań dokonanych przez Służbę Celną w I połowie br. należy zaliczyć dwa wykrycia będące efektem działań funkcjonariuszy Izby Celnej w Krakowie. Ujawnili oni ponad 38 tys. sztuk towarów podrabianych wyprodukowanych w związku z mistrzostwami świata w piłce nożnej w Niemczech (znak towarowy FIFA).

W zakresie ochrony ginących gatunków fauny i flory (CITES), celnicy dokonali w 2005 r. 208 zatrzymań. Zatrzymano 13922 okazów CITES w tym:

  • 1005 żywych okazów zwierząt,
  • 1100 okazów roślin,
  • 30 l. wyciągu z kory śliwy afrykańskiej),
  • 6900 kolców jeżozwierza,
  • 163,99 kg kawioru,
  • 4230 medykamentów dalekowschodnich.

Służba Celna przyczynia się także do propagowania idei ochrony ginących gatunków zwierząt i roślin, m.in. przeprowadzając na ten temat szkolenia dla młodzieży i dorosłych.

Wraz z integracją Polski z Unią Europejską we wszystkich izbach celnych funkcjonują wydziały zwalczania przestępczości (WZP), a w ich skład wchodzi 48 grup mobilnych. Służy w nich 1114 funkcjonariuszy celnych. Ich głównym zadaniem jest szybkie reagowanie na występujące zagrożenia związane z nielegalnym obrotem towarowym, czy działalnością zorganizowanych grup przestępczych.

W ramach tych grup, w I półroczu 2006 r. :

  • samodzielnie podjęto 48640 działań, z czego 6623 z wynikiem pozytywnym,
  • ujawniono 1012 przypadków nielegalnych paliw – 674 774 litry,
  • skontrolowano legalność pobytu 3667 cudzoziemców,
  • skontrolowano legalność wykonywania pracy przez 537 cudzoziemców,
  • ujawniono 2387 przypadków nieprawidłowości w zakresie dokumentacji środków transportu drogowego na łączną kwotę zagrożenia karą – 7 913 050 zł
  • skontrolowano rodzaj paliwa w 25057 pojazdach i maszynach,
  • wystawiono 6828 mandatów na łączną kwotę 1 692 430 zł.

 

W pracy, celnikom pomagają specjalnie wyszkolone psy do wykrywania nielegalnych papierosów i narkotyków. Obecnie służbę pełnią 83 psy ( 53 – do wykrywania narkotyków i 30 – do wykrywania wyrobów tytoniowych). Wkrótce dołączy do nich 7 szkolonych szczeniaków. W 90 % są to psy rasy labrador. Warto również podkreślić, że w ramach Unii Europejskiej trwają rozmowy na temat przygotowania psów do wykrywania przemytu ginących gatunków zwierząt i roślin.

Realizacja większości zadań stojących przed Służbą Celną wymaga wyposażenia specjalnej grupy funkcjonariuszy w broń palną. Często bowiem, wykonywanie działań kontrolnych wiąże się z niebezpieczeństwem. Funkcjonariusze muszą liczyć się z sytuacją, że zatrzymana do kontroli osoba może być uzbrojona. W związku z tym przygotowywany jest projekt Ustawy o Służbie Celnej, w którym jest zapis o uprawnieniu celników do posiadania broni.

Dzięki owocnym działaniom Ministerstwa Finansów oraz funduszom z UE, wyposażenie polskiej Służby Celnej coraz bardziej zbliża się do standardów światowych. Ostatnio Służba Celna dokonała kolejnych zakupów nowoczesnego sprzętu.

Są to miedzy innymi urządzenia rentgenowskie do kontroli pojazdów i kontenerów umożliwiające nieinwazyjne „zajrzenie” do wnętrza pojazdu i kontenera bez konieczności ich otwierania. Dzięki nim wykrycie nielegalnie przewożonych towarów staje się możliwe w ciągu 2–3 minut.

Grupy mobilne otrzymały ostatnio nowe samochody i wyposażenie centrów koordynacyjnych finansowane z funduszy z Schengen w wysokości ok. 13 ml zł. Dzięki czemu udało się doposażyć 11 Izb Celnych.

W sumie zakupiona flota liczy 66 sztuk, na które składa się 16 Mercedesów Sprinter,
9 Nissanów, 9 Fordów, 16 Fordów Transit oraz 16 Fiatów Seicento Van.

Najlepiej wyposażonymi samochodami są Mercedesy. Zostały one przystosowane do przeprowadzania kompleksowej kontroli celnej. Ich wyposażenie pozwala na dokonanie szczegółowej kontroli podejrzanego pojazdu, łącznie z pobieraniem próbek paliwa i przeprowadzeniem testów na obecność narkotyków. Samochody te posiadają generator prądotwórczy i wysuwaną 3 m najaśnicę, co czyni je efektywnymi także w nocy. Wszystkie pojazdy wyposażone są w nowoczesne systemy łączności, komputery i urządzenia biurowe. Planowanych jest jeszcze zakup co najmniej 80 takich samochodów specjalistycznych.

Realizowane przez Polską Służbę Celną inwestycje mają priorytetowe znaczenie zarówno dla efektywności funkcjonariuszy celnych, jak również w konsekwencji dla bezpieczeństwa transportu międzynarodowego oraz interesów ekonomicznych Polski i UE.

Źródło: MINISTERSTWO FINANSÓW  BIURO MINISTRA

Warszawa, 21 września 2006 r.